Ga naar de hoofdinhoud Ga naar de zoekopdracht Ga naar de hoofdnavigatie

Je tuin winterklaar maken: Zo bereid je jouw planten voor op de kou


De herfst is volop bezig, de bladeren vallen en de nachten worden frisser. Dit is het moment waarop veel tuiniers zich afvragen: hoe maak ik mijn tuin het beste winterklaar? Vroeger betekende dit vaak dat de hele tuin werd kortgeknipt en aangeharkt tot er enkel nog kale aarde overbleef. Gelukkig weten we vandaag wel beter.

Je tuin winterklaar maken draait niet om opruimen, maar om beschermen. In dit artikel ontdek je hoe je jouw tuinplanten voorbereidt op de herfst en winter, en vooral: welke planten extra vorstbescherming kunnen gebruiken.

Waarom je de tuin niet té netjes moet maken in het najaar

Een van de belangrijkste regels voor een gezonde wintertuin is: laat de natuur haar werk doen. Afgevallen bladeren in je borders zijn goud waard. Ze vormen een natuurlijke isolatielaag (mulch) die de wortels van je planten beschermt tegen strenge vorst. Daarnaast verbetert verterend blad het bodemleven en biedt het een warme schuilplaats voor nuttige insecten, egels en kikkers.

Tip: Ligt er een dik pakket bladeren op je gazon of vijver? Haal ze daar wél weg om rotting en mosvorming te voorkomen. Hark deze bladeren gewoon in de plantenborders, onder de struiken.

Welke planten hebben vorstbescherming nodig?

De meeste inheemse, vaste planten in onze tuinen zijn winterhard. Ze sterven bovengronds af, trekken hun energie terug in de wortels en lopen in het voorjaar gewoon weer uit. Maar er zijn uitzonderingen die een handje geholpen moeten worden als de temperaturen onder het vriespunt duiken.

Mediterrane en exotische planten

Planten die oorspronkelijk uit warmere klimaten komen, verdragen onze natte, koude winters slecht. Denk hierbij aan:

  • Olijfbomen
  • Oleanders
  • Citrusboompjes
  • Agapanthus 
  • Bepaalde palmbomen

Vorstgevoelige kuipplanten

Planten in potten of bloembakken zijn extra kwetsbaar. In de volle grond zitten de wortels veilig diep weggestopt onder de aarde. In een pot kan de kou gemakkelijk via de zijkanten binnendringen, waardoor de wortelkluit sneller bevriest.

Hoe bescherm je planten tegen vorst? 3 methodes

Zodra er nachtvorst wordt voorspeld, is het tijd om in actie te komen. Zo pak je het aan:

  1. Inpakken met ademend materiaal: Pak de kruin van vorstgevoelige planten in met een speciaal vliesdoek, rietmatten of jute. Deze materialen isoleren, maar laten de plant nog wel 'ademen'. Gebruik nooit noppenfolie of plastic zakken over de bladeren! Hieronder gaat de plant zweten, wat leidt tot schimmel en rotting. Noppenfolie is wél ideaal om uitsluitend rond de buitenkant van de pot van je kuipplanten te wikkelen als extra isolatie.
  2. Breng een dikke mulchlaag aan: Heb je vorstgevoelige planten in de volle grond staan? Breng dan een flinke laag organisch materiaal aan rond de voet van de plant. Gebruik hiervoor houtsnippers, stro, compost of een dikke laag droge bladeren. Dit werkt als een warm winterdekbed voor de wortels.
  3. Verplaatsen naar een beschutte plek: Zet planten in potten, indien mogelijk, dicht tegen een muur op het zuiden of onder een afdak. Regent het veel? Let er dan op dat de potten niet te nat staan; natte wortels die bevriezen zijn dodelijk voor de meeste kuipplanten. Haal zeer gevoelige planten (zoals citrusboompjes of fuchsia's) naar binnen in een onverwarmde, lichte ruimte (zoals een serre of veranda) van ongeveer 5 tot 10 graden.

Productgalerij overslaan
Vliesdoek-of-klimaatdoek-2m-breed-per-lopende-meter
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Nature vliesdoek - per lopende meter - 2m breed
Vanaf € 1,99
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
winterafdekhoes 150x75cm groen 2st
€ 10,99
Potplantzak-XL-100x80cm
Hermie's keuze
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Bio Green Plantenhoes XL - 100 x 80 cm - geschikt tot diameter 51 cm
€ 13,99
Potplantzak-JUMBO-WINDOW-240x200cm
Hermie's keuze
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Bio Green Plantenhoes "Jumbo" met kijkvenster - 200 x 240 cm - voor planten tot diameter 160 cm
€ 49,99
Biokandelaar-voor-Firefly-Terracotta-kachel-6-st-
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Bio Green ecologische kaars Firefly zonder paraffine - groen - 6 stuks
€ 41,69
-17%
Nature vorstbeschermhoes met koord - donkergroen - set met 2 stuks - 150xdiameter 75 cm
-17%
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Nature vorstbeschermhoes met koord - donkergroen - set met 2 stuks - 150xdiameter 75 cm
€ 13,55 € 11,24
Nature Kokosschijf - Diameter 40cm - set van 3 stuks
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Nature Kokosschijf - Diameter 40cm - set van 3 stuks
€ 6,29
Promo
Elektrische-luchtverhitter-Palma-TWIN-handmatige-thermostaat-
Promo
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Bio Green ventilatorkachel Palma Twin met handmatige thermostaat - tot 12m²
€ 169,99 € 155,00
ECO
Nature Kokosmat - per lopende meter - 0,6m breed
ECO
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Nature Kokosmat - per lopende meter - 0,6m breed
Vanaf € 6,90
Promo
XXL-potplantzak-WINDOW-180x120cm
Promo
Hermie's keuze
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
BioGreen Plantenhoes XXL met kijkvenster - 180 x 120 cm - geschikt voor planten tot diameter 76 cm
€ 29,99 € 28,89

Snoeien in de herfst: Doen of laten?

Een veelgemaakte fout is het massaal terugsnoeien van uitgebloeide planten in november. Doe dit liever niet. De afgestorven stengels en zaadhoofden bieden niet alleen voedsel voor vogels in de winter, ze beschermen het hart van de plant ook tegen regen en vorst. Bovendien ziet een border met rijp op de uitgebloeide bloemschermen (zoals bij siergrassen, hortensia's en zonnehoeden) er in de winter prachtig uit.

Knip enkel takken weg die ziek of gebroken zijn, of planten die hinderlijk over het pad hangen. De grote snoeibeurt bewaar je beter voor het vroege voorjaar (februari/maart), als de strengste vorst voorbij is.

Dus snoeien in de herfst? Ja, maar let er wel mee op! En wanneer het al vriest, ben je te laat en wacht je beter meteen tot het voorjaar.

Eenjarige planten opruimen

De meeste eenjarige planten hebben hun mooiste bloeiperiode inmiddels achter de rug. Haal ze bij voorkeur weg voordat de eerste nachtvorst zich aandient. Zo voorkom je dat de afgestorven stengels beginnen te rotten en je tuin er rommelig bij komt te liggen. Trek de planten met wortel en al uit de grond. De vrijgekomen plekjes kan je meteen benutten om voorjaarsbollen te planten. Ook winterheide en viooltjes zijn een mooie keuze om je tuin tijdens de koudere maanden wat extra kleur te geven. Vergeet ook de moestuin en serre niet: tomatenplanten en andere zomerse teelten zijn stilaan uitgebloeid. Gezond plantenafval kan je op de composthoop verwerken.

De herfst is ook de ideale periode om vaste planten te delen. Je geeft je planten zo een verjongingskuur. Al wat oudere planten krijgen vaak een afgestorven, kaal hart. Door te delen of scheuren en het oude hart weg te gooien, geef je de buitenste scheuten een frisse start. Bovendien stimuleert delen de gezondheid en de bloei. De plant krijgt namelijk letterlijk weer lucht en ruimte. Door vaste planten te delen perk je ze ook in zodat ze andere planten niet kunnen verdrukken. 

Vaste planten kan je delen door twee tuinvorken rug aan rug in de kluit te steken en ze zo uit elkaar te trekken. De sterke delen herplant je.

Vergeet ook de vogeltjes niet!

In de winter kunnen onze gevederde vrienden wel wat hulp gebruiken. De vogels vinden geen insecten meer, de bessen aan de bomen zijn op en regen en sneeuw maken het moeilijk om zaden te vinden. En doordat de dagen korter zijn is er ook minder tijd om voedsel te zoeken. Dit terwijl ze in de winter net veel meer energie nodig hebben om hun lichaamstemperatuur op peil te houden.

Productgalerij overslaan
Gepelde-noten-4-kg-v-alle-buitenvogels
Famiflora pindakaas voor tuinvogels natuur - 350 gr - Vogelpindakaas
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Famiflora pindakaas voor tuinvogels natuur - 350 gr - Vogelpindakaas
€ 1,99
Famiflora pindakaas voor tuinvogels met meelwormen - 350 gr - Vogelpindakaas
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Famiflora pindakaas voor tuinvogels met meelwormen - 350 gr - Vogelpindakaas
€ 1,99
Famiflora pindakaas voor tuinvogels met bosvruchten - 350 gr - Vogelpindakaas
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Famiflora pindakaas voor tuinvogels met bosvruchten - 350 gr - Vogelpindakaas
€ 1,99
Famiflora pindakaas voor tuinvogels met appel(aroma) - 350 gr - Vogelpindakaas
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Famiflora pindakaas voor tuinvogels met appel(aroma) - 350 gr - Vogelpindakaas
€ 1,99
Famiflora gedroogde meelwormen 850 g = ± 5L in hersluitbare emmer - voor tuinvogels
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Famiflora gedroogde meelwormen 850 g = ± 5L in hersluitbare emmer - voor tuinvogels
€ 7,99
-15%
Vetblok-Meelworm-cake-300gr
-15%
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Bûten Food - Vetblok/cake met meelwormen - 300 gr
€ 2,35 € 1,99
Buten-Food-Zonnebloem-Grootverpakking-1-5-kg-all-year-round
Buten-Food-Pinda-grootverpakking-1-75-kg-all-year-round

Nestkastjes bewijzen overigens niet alleen in het voorjaar hun nut. Ja, in het voorjaar bieden ze een veilig onderkomen voor de eitjes en kuikentjes, maar ze zijn ook een warme en droge schuilplek in de winter. Bovendien raken de vogels zo al vertrouwd met het nestkastje, wat de kans op een nestje in je tuin in het voorjaar groter maakt.

Meer weten over waar je zoal rekening mee moet houden voor tuinvogels in de winter?

Lees onze blog

Productgalerij overslaan
Nestkast-koolmees-bitumen-dak
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design nestkast koolmees bitumen dak
€ 12,99
Nestkast-winterkoning-bitumen-dak
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design nestkast winterkoning bitumen dak - LxBxH: 15,7x10,9x22,4cm
€ 8,49
Nestbuidel-Kokos
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design nestbuidel Kokos - LxBxH: 15,1x10x25,8cm
€ 9,79
Esschert-Design-mussenvilla-vogelhuisje-Hermie-1
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design Mussenvilla
€ 20,99
Nestkast-winterkoning
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design Nestkast winterkoning
€ 7,49
Bosuilkast
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design bosuilkast - 48,1 x 48,9 x 59 cm (LxBxH)
€ 85,00
Promo
Eendenmand
Promo
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design eendenmand - LxBxH: 84x26x26,5cm
€ 34,95 € 33,69
Promo
Kerkuilkast
Promo
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design kerkuilkast - LxBxH: 85,2x38,8x43,9cm
€ 115,00 € 104,00
Promo
Steenuilkast
Promo
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design steenuilkast
€ 69,00 € 64,99
Nestkast-Tuinhuis-Polyresin
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Esschert Design tuinhuis-nestkast - LxBxH: 14x13,3x25,1cm
€ 23,99

Vergeet je gazon niet (belangrijk!)

Je planten zijn nu veilig, maar ook je gras heeft nog even aandacht nodig voor de winter.

  • Blijf afgevallen bladeren wekelijks van het gazon harken om kale, rotte plekken en mosgroei te voorkomen.
  • Maai het gras voor de laatste keer niet té kort (ongeveer 4 à 5 centimeter is perfect). Zo vangt het in de donkere maanden nog voldoende zonlicht op en is het beter bestand tegen vorst.

Door nu even de tijd te nemen voor de juiste voorbereiding, geniet je volgend voorjaar van een tuin die sneller, gezonder en sterker uit zijn winterslaap ontwaakt.

Verzorg ook je vijver, terras en buitenkraan

Niet alleen je planten en je gazon moeten beschermd worden tegen de winter. Ook de vijver en het terras moeten voorbereid worden. Dit doe je vooral na een flinke herfststorm als de meeste bladeren van de bomen zijn gewaaid. 

Om algen in je vijver in het voorjaar te vermijden, ga je de verzuring van het water tegen. Rottende bladeren leiden tot verzuurd regenwater. Vis gebladerte dus zeker uit de vijver en gebruik het eventueel in je borders.

Zo maak je je vijver winterklaar!

Ook het terras maak je winterklaar door bladeren en ander vuil te verwijderen. Je tuinslang heb je in de winter niet nodig. Laat die leeglopen en geef ze een vorstvrij plekje in de schuur, tuinhuis, garage. De buitenkraan sluit je best af om vorstschade te vermijden. Vergeet niet om een passende afdekhoes over je tuinmeubelen te trekken.

Productgalerij overslaan
Platinum AeroCover Kamado BBQ Hoes - Ø94 cm - Universeel voor o.a. Big Green Egg & The Bastard
aerocover-Vuurtafelhoes-62xH73-antraciet
aerocover-ligbedhoes-210x75x40-antraciet
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Platinum Aerocover loungebedhoes - Ademende hoes voor loungebed tot een lengte van 210cm
€ 49,95
aerocover-tuintafelhoes-240x110xH70-antraciet
Platinum AeroCover Loungebankhoes Hoge Rug - 220 x 100 x 65/90 cm - Ademend & Duurzaam
Voor 16:00 besteld, vandaag verzonden
Platinum AeroCover Loungebankhoes Hoge Rug - 220 x 100 x 65/90 cm - Ademend & Duurzaam
€ 79,95
aerocover-Vuurtafelhoes-72xH58-antraciet

Is jouw tuin klaar voor de kou?

Voorkom vorstschade aan je favoriete bomen en planten. Bekijk ons complete assortiment winterbescherming voor planten en haal vandaag nog de juiste vliesdoeken, plantenhoezen en bodembedekkers in huis!

Meer info? Ontvang al onze tuintips rechtstreeks in je mailbox!

We mailen je alleen handige weetjes, groene adviezen en onze beste promoties & kortingen. Je ontvangt 'm ongeveer 1x per week en je kan op elk moment uitschrijven. Geen spam, beloofd 🤞